Marzec 21, 2019

Przygotowanie wyników pod analizę badań

W tej części kluczowe znaczenie mają takie czynności jak: usunięcie niepełnych obserwacji, prawidłowe zliczenie wyników ankiet, przeliczenie wyników surowych na standaryzowane, a także obliczenie wskaźników zmiennej charakterystycznych dla danego badania, na przykład średniej czasu ze wszystkich wykonanych pomiarów.

Prawidłowo przeliczone wyniki są następnie wprowadzane do programu obliczającego określone statystyki.

Poniżej znajduje się przykładowa tabela przygotowana do obliczeń w programie SPSS.

Lp. Płeć Miejsce zamieszkania Grupa eksperymentalna Czas reakcji
1 1 1 1 2.2
2 2 3 2 3.3

W najwyższym wierszu tabeli widnieją nazwy zmiennych. Wyniki jednego uczestnika to odpowiednio jeden wiersz tabeli. Bardzo ważne jest wprowadzanie zmiennych nominalnych w formie numerycznej, inna forma może bowiem uniemożliwić niektóre obliczenia, np. w programie SPSS.

Kolejną istotną kwestię stanowi rekordowanie zmiennych. Wybrane obliczenia, m.in. analiza wariancji Anova, niekiedy wymagają przekształcenia zmiennej ilościowej w zmienną grupującą. Może się to zdarzyć np. przy weryfikowaniu założenia, czy piękne kobiety o wysokim ilorazie inteligencji zarabiają więcej niż piękne kobiety o niskim ilorazie inteligencji. Występują tu bowiem dwie zmienne niezależne: poziom piękna oraz inteligencji.

Eksperyment przebiegał następująco:

Grupa 100 kobiet wykonała test inteligencji Weiss i udzieliła odpowiedzi na pytanie o średnią miesięczną wielkość ich zarobków, a następnie wzięła udział w sesji fotograficznej. Wykonano portretowe zdjęcia każdej uśmiechniętej uczestniczki, które następnie zostały ocenione pod względem atrakcyjności przez grupę studentów na 5-stopniowej skali.

Aby zbadać interesujący nas efekt interakcji zmiennych musimy w programie SPSS wybrać Ogólny model liniowy jednej zmiennej, czyli przeprowadzić dwuczynnikową analizę wariancji Anova. Najpierw jednak należy zmienne atrakcyjność i poziom inteligencji zmienić z ilościowych na zmienne grupujące.

Istnieje kilka metod - Aby to wykonać należy pogrupować wartości na przykład według mediany, czyli wszystkie wyniki poniżej mediany określić jako niskie, a wszystkie powyżej jako wysokie. W przypadku atrakcyjności wartością dzielącą może być środek skali a zatem wyniki 1 2 i 3 możemy uznać za wynik niski, natomiast wyniki 4 5 i 6 za wynik wysoki W przypadku zaś poziomu inteligencji możemy posłużyć się normami wyznaczonymi przez podręcznik i pogrupować wyniki na poniżej i powyżej przeciętnej.

Jest to tylko przykład w jaki sposób wyniki muszą zostać przygotowane do analizy badań.