Marzec 21, 2019

Skonstruowanie ankiety

Ankieta jest najczęściej korygowaną składową prac dyplomowych. Jej prawidłowa konstrukcja wpływa na całe badanie, dlatego – w razie nieposiadania odpowiedniej wiedzy z tego obszaru – warto zlecić jej przygotowanie profesjonalistom już na początkowym etapie pisania pracy. Bardzo często trafiają do nas prace, gdzie treść ankiety nie ma żadnego związku z postawionymi pytaniami i hipotezami badawczymi. W takich sytuacjach cała część analityczna pracy musi zostać napisana na nowo lub temat pracy powinien ulec zmianie – po uprzedniej zgodzie promotora. W drugim przypadku część teoretyczna wraz z pytaniami oraz hipotezami badawczymi zostanie opracowana od podstaw.

Wielu studentów, mając zbadać hierarchię pracowników w danej firmie, diagnozuje np. ich poziom zadowolenia z pracy, co jest zupełnie pozbawione podstaw. W przypadku takich błędów metodologicznych część analityczna pracy wymaga ponownego opracowania.

Istnieją gotowe narzędzia do pomiaru określonych zmiennych – m.in. testy osobowości. Pozwalają one na wzorcowe przygotowanie zmiennych, obligując studenta jedynie do przeliczenia surowych wyników i prawidłowego wprowadzenia ich do programu statystycznego. Mimo to autorzy prac dyplomowych najczęściej decydują się na samodzielne skonstruowanie ankiety. Nierzadko popełniają przy tym serię błędów utrudniających lub całkowicie uniemożliwiających późniejszą analizę danych. Przykładem najczęstszego uchybienia jest brak spójności w formułowaniu odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie. Przykładowo, student stawia hipotezę, że osoby bardziej aktywne na portalach społecznych rzadziej spotykają się ze znajomymi w świecie rzeczywistym. Następnie – ze względu na brak narzędzi – sam konstruuje ankietę do pomiaru aktywności na portalach społecznościowych. Zawiera w niej następujące pytania:

1) Czy masz konto na portalu Facebook?
Tak / Nie

2) Ilu znajomych masz w swojej sieci społecznościowej na portalu Facebook?
0-50
50-150
150-400
400-800
800-1500
Więcej niż 1500

3) Jak często umieszczasz coś na swojej tablicy na Facebooku?
Codziennie
Raz na tydzień
Raz na miesiąc
Sporadycznie
Wcale

Na ankietę składa się 10 tego typu pytań, a student ma na celu przeprowadzenie jednego parametrycznego testu o charakterze statystycznym, który wykaże, czy istnieje korelacja między wyższą aktywnością na portalach społecznościowych a częstotliwością spotkań ze znajomymi. Aby zrealizowanie tego celu było możliwe należy skonstruować ankietę w sposób, który umożliwi albo uzyskanie jednego wyniku ogólnego, tj średniej ze wszystkich pytań w ankiecie, albo określenie wskaźników zmiennej (do każdego z nich trzeba by przy tym policzyć oddzielną statystykę). Jeżeli natomiast skonstruowana zostanie ankieta mierząca odpowiedzi w różnych skalach, np. nominalnej, porządkowej i ilościowej, to każde pytanie powinno się potraktować jako inną zmienną bądź jako inny wskaźnik danej zmiennej. W praktyce oznacza to, iż statystki dla każdej pozycji w ankiecie należy ustalić za pomocą osobnego testu statystycznego, a otrzymane dane opisywać oddzielnie i ewentualnie połączyć w jeden wniosek na etapie dyskutowania badań. Zdarzają się również przypadki, gdy student stosuje w ankiecie jedną skalę, przedziałową, ale jej rozpiętość zmienia się w zależności od pytania. Taka sytuacja uniemożliwia sprowadzenie wszystkich otrzymanych w ankiecie odpowiedzi do jednego współczynnika.

Obliczenie średniej dla otrzymanych wyników to jeden z prostszych sposobów przygotowania danych do analizy. Zastosowanie miewają także bardziej skomplikowane procedury, używane np. podczas badań eksperymentalnych.